Anabaptysci w Polsce

... abyś otworzył im oczy i odwrócił od ciemności do światła, od władzy szatana do Boga ... (Dzieje Apostolskie 26:18)

Witamy na stronie internetowej poświęconej Anabaptystom w Polsce.

[Góra]

[Nasza strona]

[Historia]

[W co wierzymy]

[Kontakt]

[Odnośniki internetowe]

[Dół]

Na tej stronie:

Kim są Anabaptyści – krótka historia w świecie i w Polsce – także słowo o Mennonitach.
W co wierzą Anabaptyści – i czym różnią się od innych wyznań, w tym przede wszystkim od Kościoła Katolickiego
Linki – odnośniki internetowe na temat Anabaptystów

[Odnośniki internetowe]

[Dół]

Kim są Anabaptyści? – krótka historia w świecie i w Polsce

Niemalże od początku istnienia Kościoła, czyli od pierwszego wieku naszej ery, zarysowywały się dwa trendy. Jeden, najpowszechniejszy, dążył do połączenia Chrześcijaństwa ze zwyczajami i religiami świata. Drugi, starał się te odwrócić te tendencje i powrócić do prostoty i siły wiary pierwszych naśladowców Jezusa. Kiedy Marcin Luter skierował swój protest przeciwko wynaturzeniom Kościoła Rzymsko-katolickiego, znalazł wielu naśladowców. Jednak prędko wiele osób zorientowało się, że nie zamierza on podążać dokładnie drogą wytyczoną przez Jezusa, a także Piotra, Pawła, Jakuba i innych apostołów. Pojawili się wtedy ludzie, którzy byli zdeterminowani podążać tą drogą. Ponieważ odrzucali oni zasadę chrztu niemowląt i uznawali, że ten sakrament może być podjęty tylko przez osoby dorosłe zdeterminowane do przystąpienia do zboru, nazwano ich Anabaptystami – ludźmi, którzy chrzczą ponownie.

Mimo wieloletnich prześladowań ze strony prawie wszystkich odłamów i kościołów, włączając zarówno Kościół Rzymsko-katolicki, jak i kościoły protestanckie, wiara szesnastowiecznych Anabaptystów przetrwała aż do dzisiejszego dnia, odradzając się zarówno w takich tradycyjnych kościołach i wspólnotach jak Amisze czy Mennonici, jak i powstałych później Kościołach Baptystów i innych.

Pierwsze wspólnoty Anabaptystów powstały w Szwajcarii w 1523, a następnie na południu Niemiec, w Alzacji, w Niderlandach (obecnie Holandia) i na Morawach. W wyniku prześladowań wielu z nich wyemigrowało do Ameryki lub do Polski i Rosji. Wspólnota Mennonitów powstała dzięki działalności Mennona Simmonsa (1469-1559). Mennonici odrzucają chrzest dzieci, wprowadzając zamiast tego chrzest dorosłych jako formę podporządkowania się wspólnocie. Z Sakramentów uznają również Eucharystię i umywanie nóg. Mennonici wyznają ścisłą zasadę oddzielenia kościoła od państwa, wzbraniają się przed obejmowaniem urzędów, służbą wojskową i przysięgą. Uznają też zasadę życia w pokoju i skrajnego pacyfizymu. Nie mają hierarchii i administracji wyznaniowej poza starszymi zboru i pastorami.

W Polsce Mennonici pojawili się w XVI i XVII w., przybywając z Fryzji i Holandii i osiedlili się głównie na Pomorzu. W latach 1784 i 1786 Mennonici osiedlali się na terenach Małopolski, m.in. w okolice Szczerca, a około1795 również zbór w Kazuniu na Mazowszu. Zwani ‘Olędrami’ reprezentowali wysoką kulturę rolniczą i hodowlaną; zagospodarowali tarasy zalewowe i tereny podmokłe, które potrafili meliorować, wprowadzili rasy bydła wysokomlecznego; obejmowali ziemie na podstawie kontraktu dzierżawnego, płacąc czynsz pieniężny; zachowali wolność osobistą, rządzili się własnym prawem, posiadali szeroki samorząd gromadzki stanowili najzamożniejszą warstwę chłopstwa; w XVII i XVIII w. powstawały wsie "olęderskie" w wyniku przenoszenia na prawo olęderskie osad już istniejących; przez długi okres zachowali odrębność wyznaniową, własne tradycje i obyczaje, pod koniec XVIII w. pod wpływem niem. i pol. stracili odrębność etniczną; rozbiory, zwł. w zaborze pruskim, przyniosły utratę ich praw (m.in. obowiązkową służbę wojskową), co pociągnęło za sobą częściową emigrację na Ukrainę, Syberię i do Kanady.

Bardziej znani na terenach Polski są Bracia Polscy (arianie, socyanie), również wywodzący się z ruchu anabaptystycznego.

[Odnośniki internetowe]

[Dół]